Brandweer Hollands Midden standaardiseert vakbekwaamheid

“We hadden juist iemand van búiten de brandweerorganisatie nodig”

Hoe standaardiseer je als brandweerorganisatie de vakbekwaamheid van een 47 brandweerkazernes tellend korps? Marijn van Eijsden van regio Hollands Midden bedacht het samen met Advante. “Zo kwamen we uiteindelijk sneller waar we wilden komen. Dankzij de ervaring en kwaliteiten van Advante.”

Van Eijsden, hoofd vakbekwaamheid van de regio Hollands Midden, is een doorgewinterde brandweerman. Hij startte 17 jaar geleden als brandwacht, volgde de officiersopleiding aan de brandweeracademie, is instructeur en sinds 2005 officier van dienst en is als docent en examinator nog altijd aan de academie verbonden. “Mijn vader en opa waren al bij de brandweer. Dat in combinatie met mijn loopbaan zorgt er voor dat ik altijd veel oog voor de professional in de brandweerman heb gehad.”

Harmoniseren
De grote uitdaging die Van Eijsden in 2011 bij zijn aantreden als hoofd vakbekwaamheid voor zijn kiezen kreeg, was het harmoniseren van de vakbekwaamheid van het 47 kazernes tellende korps. “Brandweer Hollands Midden is in 2011 opgericht na enkele jaren voorbereiding. De organisatie is ontstaan uit de regionalisatie van in eerste instantie 25 gemeentelijke brandweerorganisaties die bij elkaar 44 kazernes telden. Later is de gemeente Katwijk ook in de regio gekomen. Dat leverde drie extra kazernes op, waardoor we op een totaal van 47 kazernes kwamen. Om de regie op het onderdeel vakbekwaamheid te houden, was het belangrijk dit te harmoniseren in de nieuwe regio. Allemaal hetzelfde programma, extra aandacht voor de achterblijvers en minder focus op de voorliggers. ”

Inzicht
Harmonisatie maakt de organisatie van de vakbekwaamheid ook meetbaar en inzichtelijk. “In Vakbekwaamheid 2.0 geven we een vervolg aan het wat we tussen 2011 en 2015 hebben gedaan aan de harmonisatie. Naast het einde van het vierjarenoefenprogramma 2012-2015 en landelijke ontwikkelingen in het kader van Versterking Brandweeronderwijs, speelde een bezuinigingsopdracht daar ook een rol bij. Om gericht te bezuinigen, is inzicht onmisbaar. Door een gestandaardiseerde aanpak weten we wat elk korps nodig heeft en kunnen we beter sturen op de kosten. Dat is een belangrijk aspect. Maar waar het in Vakbekwaamheid 2.0 vooral om gaat, is de focus op de verantwoordelijkheid van de individuele brandweerman. Aantoonbaar bekwaam zijn voor je functie en daar zelf ook de regie over nemen, is een speerpunt van dit project.”

Meerwaarde
Dor de goede resultaten die Advante had geboekt bij project Facilitair 2.0 in de regio Hollands Midden, werd er voor project Vakbekwaamheid 2.0 ook een adviseur gevraagd. Aanvankelijk stond Van Eijsden daar sceptisch tegenover. “Als brandweerman kon ik me niet voorstellen wat iemand van buiten de organisatie in dit project nog zou kunnen toevoegen.”
Van Eijsden kwam echter al snel tot andere gedachten, glimlacht hij. “Juist dat was wat we nodig hadden. Een externe partij, met een frisse blik. De kennis van het brandweervak hebben wij wel in huis. Als brandweermensen zijn we echter niet zo van het projectmatig werken en van het procesmanagement. Wij stropen de mouwen op en gaan gelijk aan de slag. Advante helpt ons het proces goed vorm te geven en te managen, zodat het uiteindelijk beter verloopt.”

Mensen meekrijgen
Goed projectmanagement is niet alleen belangrijk voor de technische kant van het traject, ontdekte Van Eijsden. “Het is cruciaal om ook de mensen in de brandweerorganisatie mee te krijgen. Die uitdaging moet je niet onderschatten. De meeste korpsen bestaan uit vrijwilligers, die zich in hun eigen tijd inzetten voor de brandweer. Na jaren zelfstandigheid wordt hen gevraagd volgens een nieuw concept te gaan denken. In plaats van uit te gaan van standaard oefenprogramma’s, wordt er nu veel specifieker gekeken naar de individuele trainingsbehoefte. Dat vraagt van de brandweerman meer reflectie en de durf om naar zichzelf te kijken. Wat heb ik nodig om op het juiste niveau van vakbekwaamheid te komen of te blijven? Die verandering van denken vraagt zorgvuldige begeleiding.”

Doelgericht
Soms was het juist de zakelijke insteek van Advante die dan hielp, merkte Van Eijsden. “Door steeds weer terug te gaan naar de uitgangspunten en de visie, hield Advante ons doelgericht. Dankzij de samenwerking met Advante zijn we nu ongeveer op de helft van het project en heel druk bezig om de goede dingen te doen en de dingen goed te doen. Het gaat vooral om bewustwording, gedragsverandering en cultuuraspecten. Een langzaam veranderproces, waarin de factor tijd ook een belangrijke rol speelt. We zijn prachtig op weg met Vakbekwaamheid 2.0 in de regio Hollands Midden.”

Inzichten van Advante
* samenwerken met een ervaren externe partij betekent juist toegevoegde waarde en zorgt dat het proces beter verloopt.
* nadenken over het proces zelf is net zo belangrijk als aan de slag gaan.